تجربه دینی و مکاشفه عرفانی

ریشة مسألة مکاشفه همانند اکثر مسائل دیگر عرفانی یا کلامی به قرآن و تفسیر آیات آن بازمی‌گردد. در قرآن کریم به آیاتی برمی‌خوریم که در آن‌ها سخن از «رؤیت خدا» مطرح است. مسألة رؤیت خدا در ادیان دیگر نیز پیشینه دارد و در اسلام، احادیثی نیز به این موضوع اختصاص یافته است. فرق گوناگون نیز درباب این مسأله سخن گفته‌اند. معتزله و جهمیه به انکار رؤیت خدا پرداخته‌اند و حنابله، اهل حدیث و اشاعره آن را روا دانسته‌اند. عارفان و صوفیان درباب این موضوع سخن فراوان گفته‌اند و نکاتی بدیع و تازه آورده‌اند. در شاخه‌های دوازده‌گانة دین‌پژوهی مدرن نیز مسألة تجربه دینی و عرفانی مطرح است و در این حوزه‌ها چهار بعد روان‌شناختی، پدیدارشناختی، معرفت‌شناختی و فلسفی دارد