حیات عارفانه امام علی (ع)، آیت الله جوادی آملی

حیات عارفانه امام علی (ع) تألیف: آیت الله جوادی آملی نگاه عمیق به زندگانی پیشوایان معصوم علیه السلام، که تجلی عالی ذات اعلای الهی هستند، باعث می شود که ما هر چه بهتر و هر چه بیشتر، با معارف و منزلت آن بزرگان آشنا شویم. این شناخت در نهایت، ما را به معرفت عمیق تر نسبت به مسائل و احکام دینی و اسلامی می رساند. در همین راستا این کتاب نگاهی عالمانه و شاهدانه به حیات عارفانه امام عارفان و قبله شاهدان دارد، و کوشیده است با بیانی حکیمانه و متکلمانه، ابعاد عرفانی زندگانی حضرت علی (علیه السلام) را کاوش نموده و دریچه ای هرچند کوچک را به سوی مشتاقان راه آن حضرت باز نماید. اگر فقها، علما، عرفا، فلاسفه و متکلمان همه و همه در حیرت ویژگیهای اویند به لحاظ برخورداری آن امام همام از همین حیاتِ برینِ شاهدانه و عارفانه است. این نوشتار ارزشمند که به قلم وزین حضرت استاد، آیت الله جوادی آملی نگارش یافته نگاهی است به ابعاد شخصیت آن حضرت از منظر حیات عارفانه او که در شش فصل تنظیم شده است: فصل اول: حیات و علم؛ تبیین حیات و پیوند آن با اندیشه و انگیزه آدمی فصل دوم: تفاوت عرفان با کلام و حکمت فصل سوم: جهان بینی عارفانه امام علی (علیه ‌السلام)؛ در این فصل با استفاده از آیات قرآن و استمداد از سنت معصومان (علیهم ‌السلام) اثبات شده که جهان بینی امام علی (علیه ‌السلام) عارفانه، یعنی شهودی و حضوری بود نه حکیمانه و متکلمانه، یعنی حصولی. فصل چهارم: سیرت و سنت عارفانه امام علی (علیه ‌السلام)؛ بر پایه شهودی بودن جهان بینی امام (علیه ‌السلام)، در این فصل اثبات شده که سیرت و سنّت آن امام در شؤون گوناگون، مانند عبادت، دعا، دعوت، تولّی و تبرّی شاهدانه بوده است. فصل پنجم: حیات عارفانه علی (علیه ‌السلام) از منظر اهل بیت (علیهم ‌السلام)؛ بهترین معرّفان حیات شاهدانه عَلَوی، اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم ‌السلام) هستند. از این رو با استعانت از سخنان آن بزرگواران حیات عارفانه علی (علیه ‌السلام) اثبات و بررسی شده است. فصل ششم: حیات عارفانه امام علی (علیه ‌السلام) از منظر رجال علمی؛ برخی سخنان معرّفان بشری درباره علی (علیه ‌السلام) چونان کلینی، صدرالمتألهین، ابو علی سینا، جاحظ بصری، احمدبن حنبل، خلیل بن احمد وابن ابی الحدید در این فصل بررسی شده است.