شریعت در آینه معرفت، آیت الله جوادی آملی

شریعت در آینه معرفت بررسی و نقد نظریه قبض و بسط تئوریک شریعت تألیف: آیت الله جوادی آملی نظریه قبض و بسط تئوریک شریعت، از جمله نظریه های جنجال بر انگیز در دوره معاصر بود که توسط دکتر عبدالکریم سروش مطرح شد و موافقان و مخالفانی را به سوی خود جلب کرد. البته شناخت دقیق و صحیح شریعت و نیز معرفت به همه ابعاد وجود شناختی و معرفت شناختی آن، مستلزم احاطه کامل به مبانی و معارف آن می باشد. لذا کسانی که می خواهند نظریاتی در مورد چیستی و چگونگی شریعت و معارف آن داشته باشند، می بایست در ابتدا مقدمات ورود به حوزه معارف شریعت را کسب نمایند. همچنین بر کسانی که می خواهند قضاوتی در مورد این نظریه یا نظریه های مشابه داشته باشند، فرض است که این نظریات و نقد و بررسی آنها را از منابع اصلی آنها استخراج نموده و مورد مطالعه دقیق قرار دهند. کتاب حاضر محصول جمع آوری و تنظیم گفتارهای حضرت آیت الله جوادی آملی، پیرامون نقد و بررسی نظریه قبض و بسط تئوریک شریعت می باشد. این کتاب ضمن اینکه راه صحیح معرفت نسبت به شریعت را از دیدگاه آیت الله جوادی آملی، تشریح و تبیین می نماید، تحلیل عمیقی نسبت به نظریه قبض و بسط تئوریک شریعت دارد و با ورود به مبانی معرفت شناختی شریعت، لغزشگاه ها و ایرادات این نظریه را روشن می سازد. مباحث این کتاب در دو بخش تنظیم شده است؛ بخش اول در مورد حقیقت دین است؛ که شامل مباحث مهمی از جمله: تعریف دین، دین حقیقی، دین اسلام، اختلاف شرایع، ضرورت وجود دین، قلمرو اجتماعی دین، ثبات و بازسازی دین، مسانخت علم و ایمان، علم و دین، همراهی عقل و وحی، خاتمیت و کمال دین و … می باشد. بخش دوم در مورد ثبات و تغییر معرفت دینی است؛ مباحث مهم این بخش نیز عبارتند از: معرفت شناسی و فلسفه، مراتب معرفت، هستی شناسی معرفت، مسائل و مبادی علوم، معرفت عرفانی، مبادی فلسفی و معرفت شناسی، سفسطه و شکاکیّت پیچیده، نسبیّت شناخت، نقد نسبیّت، اشکالات وارد بر نسبیّت، نسبیّت و تحوّل معرفت دینی، معرفت شناسی مبتنی بر نسبیّت فهم و انکار ضرورت های علمی، حکم فقهی احتمال دگرگونی ضرورت های دینی، نسبیّت فهم بشری و نفی قداست معارف دینی، تجرد و ثبات معارف دینی، تقدس و حریم معرفت دینی، هویت دینی فلسفه اسلامی و تقدس آن، تقدس و نقد پذیری علوم، احیاء و اماته معرفت دینی. گفتنی است این کتاب یک ضمیمه دارد که مقاله ای است از علامه طباطبایی با عنوان «توحّش طبعی و تمدن فطری انسان».