کتاب در آسمان اثر ارسطو

ارسطو بر آن است که موجودات از یک سو یا متحرک‌اند یا غیرمتحرک، و از سوی دیگر، یا مفارق‌اند یا غیرمفارق. علم به موجودات متحرک و غیرمفارق فیزیک یا علم طبیعت است؛ علم به موجودات غیرمتحرک و مفارق علم ریاضیات است و علم به موجودات غیرمتحرک و غیرمفارق علم متافیزیک است. از جهت منطقی، می‌توان مورد چهارمی را هم ذکر کرد که در آن موجوداتی باشند متحرک و مفارق، ولی چنین موردی، در عالم واقع، غیر ممکن است، زیرا نمی‌توان موجود متحرکی تصور کرد که جدا از ماده باشد. بنابراین، شمار طبقات علوم، در نهایت امر از این سه بیرون نیست.