کتاب عتبات عالیات در روابط ایران و عثمانی قرن نوزدهم نوشته رسول عربخانی نشر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه بنیاد پژوهش های آس

سرزمین عتبات عالیات در عراق همواره از قرن شانزدهم تا زمان فروپاشی امپراتوری عثمانی به عنوان یکی از نقاط اتصال جامعه ایران و عثمانی و عنصری تأثیرگذار در مناسبات سیاسی دولت‌های مزبور به شمار می‌آمد. وجود مقدس‌ترین آرامگاه‌های شیعیان در عتبات عالیات موجب می‌شد نگاه مردم و دولت ایران به این بخش از امپراتوری عثمانی بیش از سایر مناطق معطوف باشد. سالانه تعداد بی‌شماری زائر ایرانی برای زیارت راهی این اماکن مقدس می‌شدندکه این خود منشأ پیامدهای فراوان اجتماعی، اقتصادی و سیاسی برای هر دو جامعه ایران و عثمانی بود. از سوی دیگر، موقعیت جغرافیایی این سرزمین، به عنوان کانون اصلی اقلیت شیعه در امپراتوری حنفی مذهب عثمانی، همجواری با ایران به عنوان مقتدرترین دولت شیعی، دوری از مرکز امپراتوری، حضور رهبران شیعه مذهب ایرانی، فعالیت‌های مذهبی شیعیان، خودسری و سیاست بازی‌های پاشاهای بغداد که چندان هم فرمانبری از استانبول نداشتند، چالش‌هایی را در روابط میان دو دولت در سراسر قرن نوزدهم پدید آورد.