کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن نوشته علی خامنه ای نشرصهبا

کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن ، حاصل برگزاری بیست‌و‌هشت جلسه متوالی در بیست‌و‌هشت روز ماه مبارک رمضان سال ۱۳۵۳، توسط حضرت آیت‌الله خامنه‌ای است. بعد از ممانعت ساواک از برگزاری جلسات معظّم‌له در مسجد کرامت مشهد، ایشان تصمیم گرفتند تا جلسات ماهِ مبارک رمضان را در مسجد امام حسن مجتبی برگزار کنند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در این جلسات سعی داشتند تا مبانیِ اندیشۀ اسلامی را با رویکردی اجتماعی، منسجم و هماهنگ و با محور قرار دادن قرآن کریم تبیین کنند. کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن مشتمل بر چهار فصل ایمان، توحید، نبوت و ولایت است. ایشان ایمانِ واقعی را ایمانی می‌دانند که آگاهانه و مسئولیت‌پذیر باشد. با این مقدمه، توحید را معرفی کرده و می‌گویند نمود آن در زندگیِ فرد موحد این است که زیر بار سلطۀ خدایان دروغین ـ  اعم از ابلیس و طواغیت و هواهای نفسانی و … ـ  نرود. آن‌گاه برخی از ویژگی‌های یک جامعۀ موحد را بیان می‌کنند. با همان تعریف از ایمان، پس از تعریف اصل نبوت و معرفی دشمنان آن، به تعهداتی که متوجه مسلمانانِ معتقد به اصل نبوت است، اشاره می‌کنند. در آخر هم با توجه به تاریخ انبیا و آیات قرآن، روشن می‌کنند که فرجامِ کار انبیا و پیروان انبیا چیزی جز پیروزی نیست. و اما در مبحث ولایت، ابتدا به شرح مفهوم ولایت و ابعاد آن ـ پیوند درونیِ جامعۀ اسلامی، نحوۀ ارتباط با جوامع غیر مسلمان و پیوند بین امام و امت ـ اشاره دارند و در ادامه بعضی از زوایای آن را تبیین می‌کنند. این کتاب در کنار کتاب انسان ۲۵۰ ساله مهمترین آثار برای آشنایی با منظومۀ فکری معظّم‌له است. و مباحث مطرح در آن، به نوعی مقدمۀ مطالعۀ کتاب «ولایت و حکومت» است. این کتاب تا به حال به زبان‌های عربی و انگلیسی نیز ترجمه شده است.