کتاب تاریخ نگاری محدث قمی نوشته رحمت الله بانشی نشر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

بخش عمده ای از آثار محدث قمی به نگارش تاریخ اختصاص یافته است. به منظور بررسی تاریخ نگاری محدث قمی، پس از نگاهی به زندگی و معرفی آثار وی، نگرش و رویکرد نویسنده به تاریخ بررسی و روشن شد که رسالت تاریخ از نظرگاه محدث قمی، شرح تجارب و احوال گذشتگان است که فایده و سودمندی روشنی را در زندگی مادی و معنوی انسان دارد. در بُعد روشی نیز محدث قمی بیشتر از روش روایی بهره برده و شیوه‌های مختلف را در نگارش حوادث تاریخی به‌کار برده است. منابع مختلف شیعه و اهل سنّت مستند مؤلف در آثار تاریخی بوده‌اند؛ امّا منابع روایی شیعه به ویژه آثار علامه مجلسی در تاریخ نگاری ایشان نمود بیشتری دارد؛ اگرچه مواردی از نقد و تحلیل در آثار شیخ عباس قمی دیده می شود؛ ولی به نظر می‌رسد پایبندی و التزام وی به اخبار و روایات معصومان(ع) سبب شده کمتر به نقد و تحلیل روایات بپردازد. از این رو فصل پایانی‌کتاب حاضر به نقد و بررسی برخی روایات یا گزارش‌ها در متون تاریخی محدث قمی پرداخته است.