کتاب کنترل اجتماعی در نهج البلاغه اثر دکتر حفیظ الله فولادی انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

آنچه در این کتاب مبتنی بر گزاره‌‌های مرتبط با کتاب نهج‌البلاغه، استنباط و ارائه‌شده دیدگاهی است که سعی می‌‌کند همه عناصر دخیل در کنترل بر کنش‌‌های انسان را به‌صورت نظام‌واره‌ای مدنظر قرار دهد. محصول چنین رویکردی، سلامت نسبی سطوح سه‌گانه فردی، بین الافرادی و کلان اجتماعی از کجروی‌هاست. نظام‌واره کنترل اجتماعی فرایند مستمری است که مسئولیت‌آفرینی و مسئولیت‌پذیری را در ساحت‌های فردی، گروهی و ساختاری دنبال می‌کند و عوامل و عناصر دخیل در آن را معین می‌سازد. این نظام‌واره، تأثیرگذاری جامعه‌پذیری و کنترل کجروی‌ها را در مراحل و ابعاد مختلف از طریق درونی‌سازی هنجارهای اجتماعی و دینی موجب می‌گردد. در این نظام‌واره چرخه کنترل، با القاء آموزه‌های تربیتی و دینی برای ایجاد و درونی‌سازی آگاهی‌ها، آغاز و پس از عبور از مرحله میانی توسعه پیوندها و مسئولیت‌ها، به سطح ساختارهای نظام اجتماعی می‌رسد و تکمیل می‌شود. به واقع نادیده‌انگاری این رویکرد نظام‌واره‌ای در جوامع امروزی است که موجب فزونی انحرافات اجتماعی و ناگزیری جوامع در سازگاری با آنها به‌عنوان هنجار شده است