کتاب در کربلا چه گذشت(ترجمه نفس المهموم) نوشته شیخ عباس قمی ترجمه محمدباقر کمره ای انتشارات جمکران

در کربلا چه گذشت؟ «در کربلا چه گذشت»، ترجمه مرحوم محمدباقر کمره ای از مقتل معتبر و مستند «نفس المهموم» تالیف مرحوم شیخ عباس قمی است. این اثر ترجمه فارسی کتاب “نفس المهموم” تالیف محدث قمی است که یکی از کتاب‌های مشهور و معتبر شیعه در تاریخ شهادت امام حسین علیه السلام و موضوع مقتل محسوب می‌شود. محمدباقر کمره‌ای در مقدمه ترجمه‌شان می‌فرمایند: برای شرح رموز نهضت حسینی، متن جامع و معتبر و کاملی لازم بود که در ضمن آن، اسرار وقایع، مو به مو شرح گردد و در هر جا به مناسبت، توضیحی داده شود؛ با وفور کتب مقاتل، کتابی که جامع این شرایط باشد کمتر دیده می‌شد تا به مطالعه کتاب نفیس “نفس المهموم” دست یافتم و این کتاب که همان تالیف و تنظیم متن اخبار و تواریخ و سِیَر معتبره است به سند افتاد، زیرا مولف جامع و متتبع آن تا آن‌جا که میسور است در تصحیح اسناد اخبار این کتاب کوشیده و تا آن‌جا که در دسترس است، کتب تواریخ معتبره را زیر نظر گرفته و عین عبارات آن‌ها را در نظم کتاب به هم پیوسته و کتابی در این موضوع فراهم کرده که نزد ارباب فن، شاهکاری محسوب می‌شود. برشی از کتاب: از اخبار بسیار استفاده می‌شود که برای امام حسین علیه‌السلام و حاملین اسرار، مسلم بوده است که محل شهادت،زمین کربلاست و بایست حسین علیه‌السلام به عراق بروند.در این صورت چرا ابی عبدالله علیه السلام بر عکس مقصد خود به مکه رفت و این راه دور و دراز را پیمود با آن که از خود مدینه راه کوبیده ای برای عراق وجود داشته است و نزدیک‌تر هم بوده،سر این مسافرت این است که : 1- چون اخبار شهادت ابی عبدالله علیه السلام در سرزمین عراق کم و بیش مشهود بوده است،.در سر راه مدینه به عراق مراقبت هایی وجود داشته است که به آسانی مسافرت بدان ممکن نبوده و شاید سر این که مسلم بن عقیل پس از ماموریت دلیل گرفت و از بیراهه رفت و راه را گم کرد همین باشد. 2- شهادت امام در روز عاشورا مقدر بود، از تاریخ حرکت او به مکه تا عاشورا ماه‌ها فاصله بود و اقامت او در مدینه میسر نبود و برای صرف وقت این مدت را به مکه مسافرت کرد. 3- چون مکه از تاریخ حرکت حسین علیه السلام که اواخر رجب بود،کم کم محل اجتماع حجاج و مسلمانان اقطار بعیده‌ی اسلامی می‌شد و باید امام به همه‌ی مردم و همه‌ی مسلمانان،مقاصد خویش را بفهماند و دعوت اصلاحی خود را تبلیغ کند و با وضع کنترلی که بنی امیه فراهم کرده بودند، این مفصود جز درمکه و در موسم حج میسر نبود.امام به مکه مسافرت کرد و تا هشتم ذیحجه که همه‌ی مسافرین اطراف در آن جا جمع آوری می‌شوند در آن جا ماند،تا دعوت اصلاحی خود را به همه‌ی مردم برساند و به همه اتمام حجت کند. 4- برای آن حضرت،اصحاب معینی بودند که در طول مدت باید از اطراف و اکناف عالم اسلامی و گوشه و کنار جمع آوری شوند و مسافرت امام حسین علیه السلام تا مکه و از مکه تا کربلا برای جمع آوری این اصحاب مخصوص بوده است و بر کناری نالایقان.