کتاب ارزیابی شتابزده اثر جلال آل احمد

کتاب ارزیابی شتابزده اثر جلال آل احمد انتشارات پیرامید کتاب ارزیابی شتابزده مجموعه هجده مقاله از جلال است که در نقد ادب، اجتماع، هنر و سیاست در دهه چهل شمسی نوشته شده. این کتاب اولین بار در سال 1343 منتشر شد و به راستی نوشته‌های آن را می‌توان نماد بارزی از روشنفکری در دهه حساس و مهم چهل شمسی در ایران دانست. در حقیقت این مقالات بازتابی است از افکار و گفتار و اندیشه‌های روشنفکران که درباره موضوعات مختلفی سخن گفته‌اند: از توسعه‌گرایی تا نقد توسعه، از چرخش به سمت غرب تا نقد آن تحت عنوان غرب‌زدگی، از توجه به آثار ادبی و هنری غربی به ویژه فرانسوی تا کوشش برای نوعی از بومی‌گرایی و در نهایت بازگشت به خویشتنی که جنبۀ سلبی‌اش بر جنبۀ ایجابی‌اش غلبه داشت و اگرچه می‌دانست چه می‌خواهد، اما تصور دقیق و تاریخ‌مند و روشنی از آنچه می‌خواست نداشت. به طور مثال او در مقالهٔ «مهرگان در مشهد اردهال» مراسم را آن‌گونه که خود از نزدیک شاهد بوده است تعریف می‌کند و خوانندگان را با طبیعت، ویژگی‌های اقلیمی و منابع مختلف کشور آشنا می‌سازد و دربارۀ خلق و خو، آداب و رسوم و هنرهای دستی مردم هر منطقه به ما اطلاعاتی می‌دهد.